Wszystko o nieruchomościach

Dzwonią do mnie czytelnicy i pytają: co się dzieje z projektem ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym? Czy Pan wie, ile osób na nią czeka?

Za każdym razem staram się tłumaczyć, że bardziej opłaca się zamienić mieszkanie na mniejsze, tańsze w utrzymaniu. Że owa odwrócona hipoteka to żaden cymes. Bo jaki to interes oddać bankowi nieruchomość za połowę jej wartości. Z drugiej strony, według mnie, to mniejsze zło, niż tzw. renta dożywotnia, którą w zamian za mieszkanie oferują prywatne spółki. Nie dość, że średnio statystycznie przejmą kiedyś nieruchomość prawdopodobnie za mniej niż połowę jej wartości, to jeszcze ryzyko utraty majątku jest dużo większe.
Najbardziej znanymi na rynku spółkami oferującymi seniorom tego typu świadczenie są Fundusz Hipoteczny Dom oraz Fundusz Familia. Mozolnie, ale i dość skutecznie budują one swój wizerunek instytucji godnych zaufania.

Choć nie zawsze grają czysto. Wprawdzie Fundusz Hipoteczny Dom starał się obalić zarzuty UOKiK, to oberwało mu się także od mojego redakcyjnego kolegi Macieja Samcika. 

Sęk w tym, że podobnych spółek może być w naszym kraju co najmniej kilkanaście, jeśli nie kilkadziesiąt. Ba, jeśli wierzyć Ministerstwu Gospodarki, ich liczba stale rośnie. Mówię więc seniorom bez ogródek: bądźcie bardzo ostrożni. Nie wiecie, kim są ludzie w tych spółkach. A nawet, jeśli wiecie, to za jakiś czas w ich miejsce mogą przyjść inni. Jaką macie pewność, że za kilka, kilkanaście lat nie przytrafi się Wam jakiś nieszczęśliwy wypadek. Przeginam? Wiem, to bardzo poważny zarzut, dlatego proszę tej wypowiedzi nie odnosić do żadnej konkretnej spółki. Mówię o hipotetycznym scenariuszu. Nie mam wątpliwości, że ludzie z chciwości są w stanie posunąć się do różnych świństw. Dlaczego w tym przypadku miałoby być inaczej.
Dlatego cieszy mnie inicjatywa Waldemara Pawlaka, by kwestię rent dożywotnich oferowanych przez spółki regulowała specjalna ustawa. Kodeks cywilny, w oparciu o który działają one obecnie, sprawdza się bowiem wyłącznie w układach rodzinnych.

Nie podoba mi się jednak upór z jakim Pan wicepremier i minister gospodarki walczy o włączenie proponowanych przez jego resort rozwiązań do założeń projektu ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym, nad którymi Ministerstwo Finansów pracowało blisko trzy lata. Raz, że prace nad tą ustawą opóźnią się jeszcze bardziej, co jest na rękę spółkom oferującym rentę dożywotnią. Dwa, że zdrowy rozsądek podpowiada, że dla tych rent, które nie mają przecież nic wspólnego z odwróconą hipoteką, właściwsza byłaby osobna ustawa.
Nie mogę się oprzeć wrażeniu, że w tej kwestii zadziałał lobbing spółek (funduszy hipotecznych). Nie dajmy się zwieźć temu, że niektóre pomysły resortu gospodarki są dla nich niekorzystne (np. tzw. wyrównanie, które de facto jest w tym przypadku głupim pomysłem). Kiedy przyjdzie co do czego, „niepotrzebne” przepisy znikną, jak słynne „lub czasopisma”.
Sądzę, że istniejącym już dużym spółkom - funduszom bardzo zależy na tym, by móc działać pod szyldem „odwrócona hipoteka”. Dlaczego? Bo dzięki temu upieką kilka pieczeni na jednym ogniu. Oprócz korzyści czysto marketingowej (odwrócona hipoteka funkcjonuje w wielu krajach), wymogi, które proponuje resort gospodarki, znacznie podniosą wiarygodność tych spółek. Obecnie wielu potencjalnych klientów czeka na ustawę o odwróconym kredycie hipotecznym, bo im po prostu nie ufa. Spółki nie mogą więc dopuścić do tego, by ta ustawa wyłączyła je z gry. Zwłaszcza, że prace nad ustawą a’la Waldemar Pawlak mogą potrwać wiele miesięcy. Przypuszczam, że spółki najpewniej liczą też na to, że łatwiej im będzie pokonać konkurencję ze strony banków, jeśli będą wrzucone wraz z nimi do jednego worka (ustawy). Banki są instytucjami dość ociężałymi w tego typu kwestiach. Dodam, że odwrotny cel przyświeca Ministerstwu Finansów, które w spółkach widzi zagrożenie. Pytanie, czy - jak przekonuje resort - tylko dla seniorów, czy przede wszystkim dla banków? W piśmie Ministerstwa Finansów czytam m.in.: 

W tym sporze staję jednak po stronie ministra finansów. Ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym, bez pomysłów Waldemara Pawlaka, powinna być dla rządu absolutnym priorytetem. Wielu seniorów na nią czeka i nie przekonują ich argumenty, że robią zły interes. Oczywiście, równolegle powinny się toczyć prace nad ustawą Pawlaka.